Voorkom deze fouten bij het aanleveren van drukwerk

Naast het maken van maatwerk WordPress websites, ontwerp ik ook logo’s, huisstijlen en verzorg ik soms het drukwerk van mijn klanten. Bij drukwerk zijn een aantal zaken zeer van belang om een professioneel resultaat te kunnen krijgen.

Een drukbestand aangeleverd wat nog niet drukklaar blijkt te zijn? Het overkomt zelfs de pro’s! Zeker wanneer je zaken op de automatische piloot doet is een foutje zomaar gemaakt. Toch kun je deze foutjes heel makkelijk ondervangen.

Hieronder staat een opsomming van de meest gemaakte fouten die een (grafisch) ontwerper moet proberen te vermijden bij drukwerk. Als je deze fouten namelijk wel maakt, zal je drukwerk vertraagd en/of verpest worden.

Onderstaand artikel gaat over aanlevering van drukwerk voor het afdrukken van teksten, vormen en afbeeldingen met een drukpers. Printen is een totaal andere techniek waarbij je een computerbestand met behulp van een printer op papier kan ‘afdrukken’.

#Low-res afbeeldingen

De afkorting van DPI staat voor Dots Per Inch. Dit is het aantal beeldpunten per vierkante inch. Eén inch is 2,54 centimeter. Hoe meer van deze ‘dots’ (beeldpunten) op dit kleine oppervlak staan, hoe hoger de resolutie en hoe scherper de afbeelding.

DPI staat voor het aantal punten per inch (2,54 cm).
Fig.1: DPI staat voor het aantal punten per inch (2,54 cm).

Het blijft me verbazen hoeveel mensen denken dat het web een uitstekende bron is voor afbeeldingen om te gebruiken voor hun grafische ontwerpen? Niet alleen zijn er problemen met originaliteit en juridische kwesties, maar afbeeldingen op het web hebben een resolutie van 72 dpi. 

Vooral afbeeldingen die geleverd worden met 72 dpi en geoptimaliseerd zijn om snel te laden op een website, zijn zeer slecht reproduceerbaar in drukwerk. Je kunt misschien nog wegkomen met kleine thumbnails (miniatuurafbeelding)? Maar afbeeldingen opblazen tot een aanzienlijk formaat is absoluut een no-go. 

Er zijn een aantal online sites die gratis of zeer goedkope afbeeldingen in hoge resolutie aanbieden en die een goede bron zijn voor geschikt beeldmateriaal voor drukwerk. Voor de meeste gedrukte afbeeldingen is een dpi van minstens 300 nodig. 

#Afbeeldingen met een verkeerd kleurmodel

Ik zie ook veel afbeeldingen die worden aangeleverd in een RGB kleurmodel in plaats van een CMYK kleurmodel. Afbeeldingen die staan ingesteld op RGB kleuren zijn eigenlijk bestemd om te worden bekeken via een scherm. 

Als je iets aan het ontwerpen bent met de intentie om dit te drukken, zorg er dan voor dat je kleurmodus van je drukwerk bestand altijd staat ingesteld op CMYK. Bestanden moeten dus altijd worden geconverteerd naar CMYK voordat ze naar de pers worden gestuurd. 

Het verschil tussen RGB (additieve kleurmenging) en CMYK (subtractieve kleurmenging)
Fig.2: Het verschil tussen RGB (additieve kleurmenging) en CMYK (subtractieve kleurmenging).

Voorkom ongewenste kleurvariaties in al je verschillende huisstijl items. Maak gebruik van het juiste kleurprofiel en zorg ervoor dat alle kleurelementen in het bestand correct zijn ingesteld.

Voor drukwerk is 300 dpi en CMYK perfect om een goede kwaliteit te garanderen van je afbeeldingen. Voor (elektronisch) printwerk is een resolutie van minimaal 150 dpi en RGB vereist.

#Lettertype wordt niet correct ingelezen

Je hebt een speciaal lettertype dat perfect bij je huisstijl past. Alleen: bij het drukken blijkt dat de drukpers het niet kan inlezen. De kans is namelijk groot dat jouw gekozen lettertype er niet op geïnstalleerd is, wat vervolgens foutmeldingen geeft. Wil je liever geen vervelende verrassingen bij het drukken van je tekst?

Lettertypes bestaan in duizenden varianten. Van standaard lettertypes die iedereen gebruikt tot exclusieve lettertypes die perfect bij jouw huisstijl passen. En die hebben allemaal hun eigen lettertype bestand. Het gevolg? Een computer kan het font pas lezen wanneer het lettertype bestand erop geïnstalleerd is. 

Om verrassingen te voorkomen, als je gebruikmaakt van speciale fonts, kun je ervoor kiezen je lettertypes in te sluiten of om te zetten naar lettercontouren. 

#Insluiten lettertypes

Op je computer installeer je een kek lettertype dat precies bij je huisstijl past. Top! Maar je wilt ook dat de drukker het precies zo drukt als dat jij het hebt aangeleverd. Omdat je drukker niet alle lettertypes op zijn systeem heeft geïnstalleerd, moet het lettertype worden ingesloten om ervoor te zorgen dat het op elk scherm en elke drukpers exact hetzelfde lettertype is. 

Het insluiten gebeurt bij het exporteren naar een drukklaar PDF-bestand, waardoor andere systemen het font kunnen lezen. Bij het insluiten van lettertypes sla je het PDF-bestand op als PDF/X-1a:2001, waardoor een extra lettertypebestand aan de PDF wordt toegevoegd. 

#Omzetten naar lettercontouren (outlines)

Lettercontouren maken schaalbare vormen van je letters, zodat de drukpers vormen leest in plaats van letters en lettertype bestanden. Bij het omzetten naar lettercontouren selecteer je de tekst in programma’s zoals InDesign of Illustrator en kies je voor ‘letteromtrekken maken’ of ‘Contouren maken’. 

Hoe je in Adobe Illustrator je tekst(en) kunt omzetten naar contouren.
Fig.3: Hoe je in Adobe Illustrator je tekst(en) kunt omzetten naar contouren (create outlines).

Let op dat bij lettercontouren de tekst niet meer wijzigbaar is, dus maak altijd eerst een kopie van je bestand. Zo zorg je ervoor dat je gekozen lettertype exact wordt weergegeven op elk scherm en elke drukpers.

Tenzij je de gebruikte lettertypes niet meestuurt die jij hebt gebruikt in jouw ontwerp, zullen sommige softwareprogramma’s onbekende lettertypes vervangen door een standaardlettertype. Dit kan leiden tot een compleet nieuw design.

#Gebruik van conflicterende lettertypen

Ik heb het niet over het gebruik van twee lettertypes die visueel met elkaar botsen – dat is een andere post, voor een andere dag. Ik heb het over de lettertype bestanden zelf. Problemen met lettertypes zijn vaak een groot probleem, zoals foutmeldingen over een ontbrekend lettertype.

Dfonts kunnen een groot probleem zijn, dit zijn de Truetype lettertypes die bij je Apple computer worden geleverd. Dfonts kunnen conflicteren met Postscript lettertypen met dezelfde naam. Om problemen met lettertypen en juridische grijze gebieden te voorkomen, moet je alle lettertypen converteren naar contouren voordat je je document indient. 

Regelmatige controle en proefdrukken kunnen ook helpen om eventuele lettertype conflicten in een vroeg stadium op te sporen en te corrigeren. Hierdoor kun je een professioneel en samenhangend eindresultaat garanderen voor je klant.

#Steunkleuren zijn niet juist aangemaakt

Er zijn geldige redenen voor het gebruik van steunkleuren in artwork, bijvoorbeeld logo’s die moeten verwijzen naar bepaalde PMS kleuren. In het algemene ontwerpwerk wordt het meeste drukwerk echter doorgestuurd op 4-kleurenpersen CMYK met af en toe een 5e kleur voor lichtgevende of metallic kleuren of voor spot UV-lak.

Steunkleur is een methode waarbij een voorgemengde kleur inkt (PMS) rechtstreeks op de pagina wordt aangebracht middels drukplaten. Met proceskleur worden vier of meer inktkleuren (CMYK) in zeer fijne rasters aangebracht, zodat er vele duizenden kleuren kunnen ontstaan. Steunkleur wordt meestal gebruikt als er maar een paar exacte kleuren nodig zijn.

Niets is erger dan een document krijgen met 23 steunkleuren, allemaal in gebruik, en niet weten welke steunkleuren moeten zijn en welke goed genoeg zijn om als proceskleur te gebruiken. Het lijkt erop dat veel ontwerpers zich niet realiseren dat elke steunkleur een nieuwe drukplaat is en dus meer geld kost. Bovendien kunnen de meeste persen niet meer dan 6-8 kleuren tegelijk verwerken. 

Het verschil tussen steunkleur (spot color) en proceskleur
Fig.4: Het verschil tussen steunkleur (spot color) en proceskleur

Voordat een document wordt verstuurd voor uitvoer, moeten alle steunkleuren die niet nodig zijn worden verwijderd. Een steunkleur moet worden gebruikt als absolute kleurconsistentie nodig is, zoals in logo’s en voor grote vulgebieden. 

Als een document bijvoorbeeld wordt afgedrukt met een zwarte achtergrond en afbeeldingen in kleur, moet van de zwarte achtergrond een steunkleur worden gemaakt. Door de achtergrond een steunkleur te geven, zal deze niet verschuiven als de kleur in de afbeeldingen wordt aangepast.

Kleine letters moeten ook zwart of een steunkleur zijn vanwege registratieproblemen die worden veroorzaakt door kleine letters op te bouwen uit een 4-kleuren proces.

#Niet genoeg uitvoer instructies

Je weet hoe je wilt dat het eindproduct eruit komt te zien, maar ga er niet van uit dat je drukker dat ook weet. De drukker moet bijvoorbeeld weten wat het formaat van het afgewerkte stuk zal zijn, hoeveel kleuren de opdracht zal gebruiken, of de opdracht speciale drukmethodes zal gebruiken zoals spotvernis of stansen, en zijn er vouwinstructies.

De beste stap is om contact op te nemen met je drukker en hem te vragen welke informatie hij nodig heeft. De drukker zal blij zijn dat je het initiatief hebt genomen om contact op te nemen en je zult op de lange termijn tijd en geld besparen. Het toevoegen van een kleurenafdruk van je document is een goede manier om je drukker te laten zien hoe het eindproduct eruit moet zien. Des te meer informatie je je drukker geeft, des te beter.

#Geen of niet genoeg afloop (Bleed)

Een veelvoorkomende fout is om een document of plat gemaakte afbeelding zonder afloop naar de drukker te sturen. Afloop is wanneer een afbeelding of een ander object buiten het verklein gebied valt. Een afloop zorgt ervoor dat er geen ongewenste witte rand om je drukwerk zit als het wordt bijgesneden.

Met afloop (Bleed) bedoelen we de marge die je nodig hebt voor het snijproces.
Fig.5: Met afloop (Bleed) bedoelen we de marge die je nodig hebt voor het snijproces.

Zorg voor afloop of extra ruimte van 3 tot 5 mm rond je ontwerp, maar voor een stans snede kan een grotere afloop nodig zijn. Op deze manier weet je zeker dat, zelfs als het papier een beetje beweegt in de snijmachine, dat er geen dunne witte lijn zichtbaar is aan de randen van je drukwerk. Vraag je drukker hoeveel afloop je document nodig heeft.

#Verkeerde document opmaak

Nog een andere fout die sommige ontwerpers maken is niet weten wat de juiste opmaak van het document is. Afhankelijk van wat het gedrukte stuk is, moet er rekening worden gehouden met dingen als snijtekens, veiligheidsmarges, vouwlijnen en hardware. Het kan veel extra werk opleveren als het document achteraf moet worden aangepast door een gebrek aan opmaak.

Nogmaals, je kunt bij twijfel het beste contact opnemen met je drukker. Vaak geeft je drukker je graag een sjabloon om je document op te maken. Je hoeft het alleen maar te vragen.

#Spelling & grammatica

Dit klinkt natuurlijk super logisch, maar er is niets gênanter dan spelfouten in je drukwerk. Controleer je ontwerp altijd voordat je deze naar de drukker stuurt.

#Wachten tot het laatste moment

Dit kan een fout van de klant zijn, omdat je op het allerlaatste moment nog iets moet veranderen of aanpassen. Maar een andere zeer vermijdbare fout is het wachten tot de allerlaatste minuut om je ontwerp in te dienen voor productie. Er zijn misschien gevallen waar jij -als ontwerper- niets aan kan doen, maar veel te vaak komt het neer op simpelweg niet goed plannen.

Als je van tevoren weet dat je iets gedrukt wilt hebben, stel het dan niet langer uit dan nodig is. Als je ruim de tijd neemt voor het ontwerp en de productie, wordt alles makkelijker voor jou en de drukker en krijg je waarschijnlijk een betere kwaliteit tegen een lagere prijs.

Bottomline

Het digitaal correct aanleveren van drukbestanden is zeer belangrijk om succesvol en hoogwaardig drukwerk te garanderen. Een zorgvuldige voorbereiding van je drukbestanden zorgt voor efficiëntie, voorkomt technische complicaties en zorgt ervoor dat jouw ontwerp precies zo wordt gereproduceerd als bedoeld.

Een goede huisstijl is zowel on- als offline belangrijk voor elk bedrijf. Ik help je graag om al jouw bedrijfsuitingen op één lijn te krijgen. gonzodesign levert alle bestanden in drukklare formaten, maar kan drukwerk ook voor jou verzorgen. Meer weten? Neem dan contact met mij op en ik ga je helpen.

Deel dit Bericht:

Avatar for Jan Rajtoral

Auteur: Jan Rajtoral

Jan Rajtoral is een ervaren grafische vormgever en webdesigner. Hij heeft een ruime ervaring met Front-end web design (HTML, CSS en JS/jQuery), User Experience (UX), Toegankelijkheid (WCAG), Performance en WordPress Ontwikkeling & Thema Ontwerp. Maar hij ontwerpt en ontwikkelt ook logo’s en huisstijlen, waarbij hij altijd streeft naar merkconsistentie in het hele ontwerp.